Coachen met de dobbelsteen jongeren (Printable)

 

Wanneer het stil blijft aan de andere kant

 

Je stelt een vraag. Je krijgt een schouderophaal, een kort “weet ik niet” of gewoon stilte. Wie met jongeren werkt, kent dat moment. Niet omdat er niets speelt, maar omdat een gesprek soms nog geen ingang heeft die voor de jongere veilig genoeg voelt.

Coachen met de dobbelsteen jongeren geeft het gesprek een andere ingang. De jongere gooit, de dobbelsteen kiest de vraag, en jij verdiept. Het toeval neemt de druk weg om zelf iets te moeten verzinnen. Dat maakt het makkelijker om te zeggen wat er echt speelt.

 

Wat is Coachen met de dobbelsteen jongeren?

 

Coachen met de dobbelsteen jongeren is een printbare werkvorm voor coaches, mentoren en begeleiders die werken met jongeren tussen 12 en 20 jaar. Deze tool bestaat uit 12 themakaarten, elk met 6 gerichte vragen gekoppeld aan de zijden van de dobbelsteen. De jongere gooit, jij stelt de bijbehorende vraag, en van daaruit verdiep je samen.

De vraag “komt van de dobbelsteen”, waardoor de druk op de jongere afneemt. Dat maakt het makkelijker om gevoelige thema’s onder woorden te brengen, gevoelens te benoemen en na te denken over keuzes, zonder dat het gesprek te zwaar of te direct voelt.

 

Voor wie is dit bedoeld?

 

Voor coaches, jongerencoaches, mentoren, trainers en begeleiders in onderwijs, zorg en welzijn die werken met jongeren in 1-op-1 gesprekken of in groepen. De tool werkt met jongeren van 12 tot 20 jaar, in persoonlijke begeleiding en in een schoolse of werkcontext.

 

Wanneer zet je dit in?

 

• Als een jongere weinig zegt of moeilijk op gang komt
• Wanneer antwoorden kort of veilig blijven en er meer onder de oppervlakte zit
• Bij spanning rondom directe vragen of persoonlijke thema’s
• Als je een gesprek wilt openen zonder dat het meteen zwaar voelt
• In groepen, om iedereen gelijkwaardig een stem te geven, ook de stillere deelnemers
• Aan het begin van een traject, bij een overgang of na een opvallende gebeurtenis

 

 

Waarom werkt een dobbelsteen bij jongeren?

 

Het toeval van de worp haalt de spotlight van de jongere af. Niet jij als coach stelt de vraag, maar het getal dat naar voren komt. Dat kleine verschil maakt de drempel om te antwoorden merkbaar lager, zeker bij jongeren die moeite hebben met directe gesprekken.

Tegelijk geeft de werkvorm structuur: een vaste start, een herkenbaar ritueel, een themakaart als houvast. Die combinatie van structuur en toeval maakt de tool breed inzetbaar, ook bij jongeren die normaal weinig kwijt willen. Het spelelement wekt nieuwsgierigheid en motivatie, en maakt dat jongeren ook in groepsverband actiever luisteren naar elkaars antwoorden.

 

Zo kan dat eruitzien in de praktijk

 

Een jongerencoach werkt met een 16-jarige die zichzelf weinig lijkt te zien staan. Ze kiest thema 4: Je zelfbeeld versterken.

 

Thema 4 — Je zelfbeeld versterken Jongere gooit: 3. Vraag: “Wanneer was je laatst trots op jezelf?” Jongere: “Weet ik niet. Niet zo snel.” Coach: “Neem even de tijd. Het hoeft niets groots te zijn.” Jongere: “Vorige week heb ik mijn zusje geholpen met haar huiswerk. Dat lukte best goed.” Coach: “Wat zegt dat over jou, dat je dat deed?”

 

 

Wat krijg je bij aankoop?

 

Na aankoop download je direct een ZIP-bestand met:

• Coachgids — uitleg over hoe je de dobbelsteen inzet, varianten voor individueel en groepsgebruik, en aanwijzingen per situatie
• 12 themakaarten met per thema: doelstelling, voordelen voor de jongere, gebruikssituaties, voorzorgsmaatregelen, 6 vragen en debriefingtips voor de coach
• Jongerenkaarten — printversie met de 6 vragen per thema, zodat de jongere de kaart zelf kan vasthouden of lezen
• Voorbeeldtranscript — een uitgewerkt voorbeeld van hoe een sessie met de dobbelsteen verloopt

Je print de kaarten zelf uit op standaard A4-papier. De dobbelsteen zit er niet bij; een gewone dobbelsteen volstaat.

 

De 12 thema’s

 

Deze thema’s zijn ingedeeld in vier clusters die aansluiten bij de leefwereld van jongeren:

 

School & oriëntatie

• Zich motiveren voor studies — motivatiebronnen verkennen en opnieuw zin vinden in het schooltraject
• Stress beheersen voor een toets of mondeling examen — stressreacties herkennen en helpende strategieën ontwikkelen
• Keuzes maken voor studierichting of loopbaan — wensen verhelderen en met minder druk stappen zetten in oriëntatie

Zelfbeeld & identiteit

• Je zelfbeeld versterken — kwaliteiten en successen zichtbaar maken
• Zich bevrijden van het oordeel van anderen — steviger leren staan en los komen van verwachtingen van buitenaf
• Perfectionisme loslaten — prestatiedruk verminderen en realistische verwachtingen ontwikkelen

Relaties & sociaal leven

• Je relaties met anderen beter beleven — grenzen stellen en communicatie verbeteren
• Je plaats in een groep vinden — groepsdynamieken begrijpen en gevoel van verbondenheid versterken

Gebruik van digitale middelen

• Leren omgaan met sociale netwerken — bewuster omgaan met online gedrag en balans terugvinden

Mentaal & emotioneel welzijn

• Mentale belasting op school of tijdens studie beheersen — bronnen van overbelasting herkennen en overzicht herstellen
• Een koers bepalen ondanks twijfels — met vertrouwen vooruit gaan, ook wanneer niet alles helder is
• Woede of frustratie in goede banen leiden — reacties begrijpen en constructieve antwoorden vinden

 

Zo werkt het in een sessie

 

Je kiest vooraf één thema, of je legt de jongere twee tot drie thema’s voor die aansluiten bij wat er speelt. Leg het simpel uit: “We gebruiken een dobbelsteen om samen een thema te verkennen. Elke zijde hoort bij een vraag. Jij gooit, en dan nemen we de tijd voor de vraag die naar voren komt. Er zijn geen goede of foute antwoorden.”

De jongere gooit. Jij leest de bijbehorende vraag voor. Geef een moment stilte vóór het antwoord. Verdiep daarna met zachte vervolgvragen. Na één tot zes worpen sluit je af: “Wat heb je over jezelf geleerd?” of “Welke gedachte wil je onthouden?”

Je hoeft niet alle zes vragen te doen. Laat het gesprek leidend zijn. Als een vraag niet resoneert, kies je eenvoudig een andere.

 

Goed om te weten

 

Dit is een hulpmiddel voor reflectie en dialoog, geen diagnostisch instrument. Sommige vragen kunnen emoties oproepen; blijf nabij en help bij het reguleren. Stem het thema af op de leeftijd en rijpheid van de jongere, en gebruik de werkvorm met intentie: de dobbelsteen is een ingang tot gesprek, geen spelletje dat je “even afwerkt”.

 

 

 

Veelgestelde vragen

 

Voor welke leeftijdsgroep is dit bedoeld?

De tool is ontwikkeld voor jongeren tussen 12 en 20 jaar. De coachgids bevat aanwijzingen voor afstemming op leeftijd en rijpheid, zodat je de vragen kunt aanpassen aan de situatie.

Moet ik een dobbelsteen kopen om dit te gebruiken?

Nee. Een gewone dobbelsteen van thuis volstaat. Alles wat je verder nodig hebt, zit in de download.

Kan ik dit ook online inzetten, via een videogesprek?

Ja. Je kunt de jongere vragen zelf te gooien aan zijn of haar kant, of je gebruikt een online dobbelsteen en deelt je scherm met de themakaart. De coachgids bevat aanwijzingen voor digitaal gebruik.

Werkt dit ook in groepen of klasverband?

Ja. In groepen gooit elke deelnemer om de beurt en beantwoordt één vraag. Deelnemers mogen aanvullen of reageren, met respect en zonder oordeel. De coachgids beschrijft ook varianten specifiek voor groepsgebruik.

Hoe snel heb ik het product na aankoop?

Direct na betaling ontvang je een downloadlink per e-mail. Je downloadt het ZIP-bestand en print de kaarten zelf uit op standaard A4-papier.

Is er ook een versie voor volwassenen?

Ja. Coachen met de dobbelsteen (de reguliere versie) is gericht op coaching met volwassenen en bevat 12 andere thema’s die aansluiten bij de leefwereld van volwassen coachees.