Coach professionele en persoonlijke waarden

Achter veel coachvragen zit uiteindelijk dezelfde vraag: wat is voor mij nu eigenlijk het belangrijkste? Dat klinkt simpel, maar is het niet. Waarden liggen zelden netjes aan de oppervlakte. Ze gedragen zich, zoals het werkboek het zelf omschrijft, als schildpadden: ze steken hun kop pas uit als alles veilig voelt. Stress, drukte, geld, verplichtingen of oude gewoonten zorgen ervoor dat ze zich terugtrekken. En dan voelt het leven alsof je hard werkt, maar niet precies weet waarvoor.

Dit werkboek helpt om die waarden weer zichtbaar te maken. Niet als grote levensanalyse, maar als gestructureerd proces van ontdekken, rangschikken, verduidelijken en concreet maken. Stap voor stap, met ruimte voor wat er echt is.

Wanneer zet je dit in?

• Bij loopbaanvragen waarbij iemand moeite heeft om te kiezen, niet omdat de opties onduidelijk zijn, maar omdat niet voelbaar is welke richting klopt.
• Bij motivatieproblemen waarbij iemand hard werkt maar geen energie meer ervaart.
• Bij coachees die zeggen dat ze “gewoon willen weten wat ze willen”, maar waarbij dat niet helder wordt via de gebruikelijke vragen.
• Bij persoonlijke ontwikkeling waarbij iemand richting zoekt voor de langere termijn.
• Bij de coach zelf, als zelfreflectie-instrument om de eigen professionele en persoonlijke waarden te onderzoeken.

Zo ziet het eruit in een sessie

Een coachee heeft een goed betaalde baan maar loopt leeg. Ze doet haar werk goed, haar leidinggevende is tevreden, maar ze weet steeds minder waarom ze eigenlijk opstaat.

Samen doorloop je stap 1: ze kiest uit meer dan 100 waarden de twintig die het meeste aanspreken. Niet nadenken, op gevoel. Dan stap 2: wat is een behoefte, wat is een verplichting, wat is echt van haar? Er blijven zeven waarden over.

Bij stap 4 kijkt ze naar haar huidige werk. Ze ziet dat ze voor drie van haar zeven kernwaarden nauwelijks ruimte heeft. Dat is het moment waarop ze zegt: “Ik deed het altijd voor de zekerheid. Maar zekerheid is mijn waarde niet.”

De stappen erna helpen haar om niet bij die constatering te blijven, maar concrete beloften te formuleren en een project te ontwerpen dat aansluit bij wie ze echt is.

Inhoud

Het werkboek bestaat uit een theoretisch hoofdstuk en zeven oefeningen:

1. Aan de slag met waarden — achtergrond, onderbouwing en uitleg over het onderscheid tussen geïdealiseerde en belichaamde waarden
2. Mijn persoonlijke en professionele waarden — selectie uit meer dan 100 waarden, gevolgd door een schifting naar echte kernwaarden
3. Mijn waarden rangschikken — de vijf meest bepalende persoonlijke en professionele waarden in volgorde van belang
4. Mijn waarden verduidelijken — per kernwaarde onderzoeken of die al actief aanwezig is of nog een aspiratie is
5. Nadenken over mijn waarden — reflectievragen over hoe en waar waarden tot uitdrukking komen
6. Beloften aan mezelf — tien concrete, haalbare stappen voor één waarde, herhaalbaar voor alle kernwaarden
7. Een project rond mijn waarden — een project ontwerpen dat een waarde over langere tijd centraal stelt
8. Mijn leven opnieuw afstemmen — afsluiting en langetermijnperspectief per leefgebied

Beschikbaar als PDF en als bewerkbaar Word-bestand.

Wetenschappelijke onderbouwing

Het werkboek is inhoudelijk gebaseerd op het werk van Robert Dilts, Jean Cottraux en Jacques Perron, aangevuld met onderzoek van John Creswell (2005) waaruit blijkt dat nadenken over persoonlijke waarden meetbaar leidt tot een verlaging van cortisolniveaus. Waardenwerk is dus niet alleen inhoudelijk waardevol, het werkt ook letterlijk rustgevend.

Voor wie

Voor coaches, trainers en HR-professionals die werken met loopbaanvragen, persoonlijke ontwikkeling of vastgelopen motivatie. Het werkboek is ook bruikbaar als zelfreflectie-instrument voor de coach zelf.

Goed om te weten

De oefeningen zijn opgebouwd als een logische lijn, maar kunnen ook los van elkaar worden ingezet. De coach bepaalt zelf welke stappen passen bij de vraag van de coachee. Het werkboek bevat geen Hudson waardenmodel.

Veelgestelde vragen

Kan ik de oefeningen ook los van elkaar gebruiken?

Ja. De oefeningen zijn opgebouwd als een logische lijn, maar ze staan ook op zichzelf. Je kunt één oefening inzetten die past bij de vraag van de coachee op dat moment, zonder het hele werkboek te doorlopen. De coach bepaalt zelf welke stappen relevant zijn.

Is dit werkboek ook geschikt voor groepscoaching?

De oefeningen zijn primair ontwikkeld voor individuele coaching, maar een deel ervan is ook inzetbaar in een groepssetting of teamtraject, bijvoorbeeld als reflectie-opdracht of als gespreksstarter. Hoe je ze inzet, is aan de coach.

Wat is het verschil tussen de PDF en de Word-versie?

De PDF is geschikt om te printen of digitaal te lezen. De Word-versie is volledig bewerkbaar, zodat je de oefeningen digitaal kunt invullen of de opmaak kunt aanpassen aan je eigen huisstijl.

Is dit werkboek ook bruikbaar voor mijn eigen ontwikkeling als coach?

Ja. De oefeningen werken ook als zelfreflectie-instrument voor de coach zelf. Veel coaches gebruiken het werkboek om hun eigen professionele en persoonlijke waarden te verkennen, naast het inzetten ervan bij coachees.

Bevat dit werkboek het Hudson waardenmodel?

Nee. Dit werkboek is gebaseerd op het werk van Robert Dilts, Jean Cottraux en Jacques Perron, en bevat geen Hudson waardenmodel.