Coachen vanuit behoeften

Drie kaders voor behoeftencoaching — Maslow, PCM en SDT — met vijf NVC-gebaseerde oefeningen voor coaches die werken met volwassenen.

De meeste e-books over behoeften gaan over één model. Dit e-book legt er drie naast elkaar — Maslow, PCM en SDT — zodat je als coach kunt kiezen welke ingang past bij de cliënt voor je.

Wat je krijgt

Het e-book: coachen vanuit behoeften brengt drie theoretische kaders bij elkaar, elk met een eigen ingang:

• Maslow als verkenningskader: om snel zicht te krijgen op welke behoeftelaag aandacht vraagt. Inclusief de nuancering dat behoeften geen strikte hiërarchie volgen en dat je het model het best inzet als gespreksopener, niet als diagnose.
• Het Process Communication Model (PCM) van Kahler:

  als kennismaking met de zes persoonlijkheidstypes (Harmoniser, Gestructureerd Denker, Doorzetter, Rebel, Promotor en Dromer) en hun psychologische behoeften. Je leest wat elk type nodig heeft en waarom twee cliënten in dezelfde situatie heel andere behoeften kunnen hebben. Dit e-book geeft je geen instrument om types te diagnosticeren, maar het opent een manier van kijken die je vragen in gesprekken al kan veranderen. Coaches die al PCM-gecertificeerd zijn, gebruiken dit hoofdstuk als behoeftenlens naast hun bestaande profielkennis. Wil je volledig met PCM werken in je praktijk, dan is een gecertificeerde PCM-opleiding de aangewezen weg.

• De Zelfdeterminatietheorie van Ryan en Deci: de wetenschappelijk best onderbouwde motivatietheorie op dit moment, met de drie universele basisbehoeften: autonomie, competentie en verbondenheid. Onderbouwd door een meta-analyse uit 2025 over 637 studies met bijna 389.000 deelnemers.

Naast de theorie bevat het e-book vijf oefeningen, opgebouwd op de vier stappen van Geweldloze Communicatie (NVC) van Marshall Rosenberg: van waarnemen zonder oordelen, naar gevoelens herkennen, de behoefte benoemen, en een concreet verzoek formuleren. De vijfde oefening koppelt stresssignalen aan behoeften via het PCM-kader.

Elke oefening is geschreven in de jij-vorm, met een coachingsinstructie erbij: wanneer je hem inzet, wat je doet als een cliënt vastloopt, en hoe je de uitkomst terugkoppelt naar het gesprek.

De oefeningen zijn gebaseerd op de NVC-structuur van Rosenberg en bruikbaar zonder NVC-certificering. Wil je NVC volledig in je praktijk inzetten, dan is een gecertificeerde NVC-opleiding de aangewezen weg.

Als bijlage zit een behoeftenlijst op basis van de NVC-lijst van Rosenberg, ingedeeld in negen categorieën. Handig om op tafel te leggen als een cliënt zoekt naar woorden voor wat hij voelt.

Voor wie zijn deze materialen?

Dit e-book is geschikt voor coaches, trainers en begeleiders die werken met volwassenen en behoeften willen inzetten als ingang in hun gesprekken. Het e-book is bruikbaar op drie manieren:

• Als achtergrondinformatie voor de coach, om het eigen begrip van behoeften te verdiepen.
• Als basis voor een sessie, waarbij de coach de theorie kent en de oefeningen begeleidt.
• Als werkblad dat je een cliënt meeneemt, zodat hij of zij de oefeningen ook buiten de sessie kan doorlopen.

Je hoeft niet gecertificeerd te zijn in NVC, PCM of SDT om ermee te werken. De theorie wordt toegankelijk uitgelegd en de oefeningen zijn direct toepasbaar.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen dit e-book en een boek over NVC of PCM?

Dit e-book is geen introductie in één model, maar een praktisch werkboek dat drie kaders naast elkaar legt. De theorie is er niet om te bestuderen, maar om te helpen kiezen: welke ingang past bij deze cliënt, in dit gesprek, op dit moment? De oefeningen zijn specifiek geschreven voor gebruik in coachingssessies en vertaald naar de praktijk van de coach.

Heb ik de theoretische achtergrond nodig om met de oefeningen te werken?

Nee. De oefeningen werken ook zonder de theorie te kennen. Er zijn coachingsinstructies bij elke oefening. Deze leggen uit wanneer je hen inzet en wat je ermee doet. De theorie helpt je de uitkomsten beter te duiden en je interventies te verdiepen, maar is geen vereiste.

Zijn de oefeningen ook bruikbaar in groepssessies of trainingen?

De oefeningen zijn primair geschreven voor individuele coachingsgesprekken. De meeste zijn ook in te zetten in kleinere groepen of als reflectieoefening in een training, mits je de instructies aanpast aan de groepscontext. Er is behoeftenlijst als bijlage en werkt goed als gedeeld gesprekshulpmiddel.

Is dit e-book ook geschikt voor coaches die met jongeren werken?

Dit e-book is geschreven voor coaches die werken met volwassenen. De theoretische kaders zijn niet specifiek afgestemd op de leefwereld of ontwikkelingsfase van jongeren. Voor coaching met jongeren zijn andere materialen in het aanbod van Tools van de Coach beter geschikt.

Kan ik dit e-book gebruiken als ik niet gecertificeerd ben in PCM?

Ja. Het e-book biedt een kennismaking met PCM als behoeftenkader: de zes persoonlijkheidstypes en hun psychologische behoeften worden toegankelijk uitgelegd. Je leert geen types diagnosticeren, maar je krijgt een manier van kijken die je vragen in gesprekken al kan veranderen. Wil je PCM volledig en professioneel inzetten, inclusief het afnemen en interpreteren van profielen, dan is een gecertificeerde PCM-opleiding de aangewezen weg.

Kan ik dit e-book gebruiken als ik niet opgeleid ben in NVC?

Ja. De oefeningen zijn gebaseerd op de NVC-structuur van Rosenberg en direct bruikbaar zonder NVC-achtergrond. De vier stappen worden in het e-book uitgelegd en de coachingsinstructies helpen je om de oefeningen goed in te zetten. Wil je NVC als volledige methode toepassen in je werk, dan is een gecertificeerde NVC-opleiding de aangewezen weg.

Ontvang ik de bestanden direct na betaling?

Ja, je ontvangt de download direct na betaling via een automatische e-mail. Er is geen wachttijd.